Cardiotoxiciteit geïnduceerd door capecitabine en oxaliplatine bij de behandeling van maagkanker: een zeldzaam geval van hartstilstand en cardiogene shock.
Adjuvante chemotherapie met capecitabine en oxaliplatine wordt toegepast bij de behandeling van maagkanker. Zeldzame maar ernstige hartproblemen zoals verlengde QT-tijd, hartstilstand en cardiogene shock kunnen optreden door het gebruik van deze middelen zoals bij deze casus.
Casusbeschrijving
Bij een 45-jarige vrouw, met maagadenocarcinoom, werd de behandeling gestart met een chemotherapie combinatie van capecitabine-oxaliplatine. Deze behandeling startte een week voordat ze zich met algehele malaise presenteerde op de spoedeisende hulp. De bloeddruk was 78/56 mmHg, de hartslag 140 bpm en de zuurstofsaturatie 85%. Ze verloor haar bewustzijn a.g.v. een ventriculaire fibrillatie zonder pols. De reanimatie werd gestart met onmiddellijke intubatie. Ze ontving twee schokken met herstel van spontane circulatie. Laboratoriumtesten toonden een serum kaliumwaarde van 3,1 mmol/l, magnesium van 1,1 mg/dl en troponine van 0,46 ng/ml.
Het elektrocardiogram toonde sinustachycardie met een verlengde QT-interval (556 ms). De gecombineerde effecten van capecitabine, oxaliplatine en elektrolytenstoornissen hebben waarschijnlijk bijgedragen aan de verlenging van de QT-tijd. Een echocardiogram toonde een ejectiefractie van 10%-15%. Een urgente rechterhartkatheterisatie toonde een rechter atriumdruk van 10 mmHg en een pulmonale arteriële druk van 30/18 mmHg; de hartoutput en index werden niet geregistreerd. Een intra-aortale ballondrukpomp werd geplaatst en ze werd opgenomen op de intensive care voor cardiogene shock, waarvoor norepinefrine, vasopressine en dobutamine nodig waren. Een herhaal echocardiogram toonde een significant verbeterde ejectiefractie van 65%, en ze werd ontslagen.
Conclusie
Cardiotoxiciteit door capecitabine en oxaliplatine is een uiterst zeldzame gebeurtenis, waarbij beide geneesmiddelen in verband worden gebracht met QT-verlenging. Artsen en zorgverleners moeten zich de QT-verlengingseffecten van capecitabine en oxaliplatine realiseren, die kunnen leiden tot levensbedreigende hartritmestoornissen.
Gondal MUR et al. Cardiotoxicity induced by capecitabine and oxaliplatin in gastric cancer treatment: a rare case of cardiac arrest and cardiogenic shock. EJCRIM 2024;11: doi:10.12890/2024_004417.




